Edusa - Istanbul Dob

İstanbul Devlet Opera ve Balesi

Edusa Opera Gösterisi

"BİR ANADOLU HİKAYESİ"

Bugün üzerinde yaşadığımız Anadolu toprakları, insanlık tarihinin en köklü uygarlıklarına beşiklik etmiş; Hititlerden Friglere, Urartulardan İyon kentlerine uzanan derin bir kültürel ve siyasi birikimin coğrafyası olmuştur. Bu zengin tarihsel katmanlar arasında öne çıkan Lidya Krallığı, Batı Anadolu'da hüküm sürmüş ve ekonomik gücüyle döneminin seyrini biçimlendirmiştir.

M.Ö. 6. yüzyılda, bilhassa M.Ö. 549–546 yılları arasında en parlak çağını yaşayan Lidya'nın başkenti Sard, bugünkü Manisa'nın Salihli ilçesi sınırları içinde yer almaktadır. Yalnızca bir yönetim odağı olmayan Sard, ticaret yollarının kavşağında konumlanmış, zenginliği ve kültürel canlılığıyla nam salmış bir şehirdir. Krallığın doğu sınırı, o dönemin önemli doğal ve siyasi ayrım çizgilerinden biri olan Kızılırmak Nehri'ne dek uzanmaktadır.

Güldiyar Tanrıdağlı'nın müziğini bestelediği, Prof. Dr. İskender Pala'nın ise librettosunu yazdığı Edusa, medeniyetlerin yüzyıllar boyunca iç içe geçtiği bu topraklarda, Lidya'nın zenginliğini, siyasi gerilimlerini ve insani hikâyelerini konu edinmektedir. Eserde işlenen olaylar, yalnızca bir dönemin değil, Anadolu'nun binlerce yıllık kolektif belleğinin sahneye yansıması olarak ele alınmıştır.

Prof. Dr. İskender Pala, Edusa aracılığıyla bir toplumun asıl gücünün sahip olduğu topraklarda ya da biriktirdiği maddi servette değil, nesilden nesile taşınan kültüründe gizli olduğunu ortaya koymaktadır. Tarih boyunca altın, para ve iktidar el değiştirmiş; imparatorluklar çökmüş, sınırlar yeniden çizilmiştir. Buna karşın kültürünü yaşatmayı başaran toplumlar, tarih sahnesinden silinmemiş; biçim değiştirerek varlıklarını sürdürmüşlerdir.

Kalıcı adaletin temeli de tam bu noktada atılmaktadır; bir toplumda adalet yalnızca güç sahiplerinin iradesine değil, ortak kültürel değerlere, etik anlayışa ve toplumsal belleğe dayanıyorsa, o düzen çok daha sağlam bir zemine oturur. Kültür düzeyi yükseldikçe adalet, yalnızca yasa metinlerinde değil, insanların gündelik yaşamında da kök salar; toplumun vicdanı, altından ve iktidardan daha güvenilir bir denge unsuruna dönüşür. Bu yönüyle Edusa'nın anlattığı hikâye, yalnızca tarihe ait bir kesit değil, günümüze seslenen güçlü bir hatırlatma niteliği de taşımaktadır.

Gilgameş prodüksiyonuyla opera sahnesinde yenilikçi bir çizgi yakalayan rejisör Caner Akın, bir dünya prömiyeriyle daha seyircinin karşısına çıkıyor. Geleneksel opera anlatısını çağdaş ve deneysel sahneleme olanakalarıyla harmanlayan Akın, bu yapımda da alışılmış sınırların ötesine geçen bir sahne dili ve etkileyici bir görsel evren sunuyor. Bu yeni prodüksiyon, sezonun merak uyandıran çalışmaları arasında dikkat çekici bir yer edinmektedir.

Türkiye'nin kültür ve sanat alanındaki köklü kurumlarından İstanbul Devlet Opera ve Balesi olarak, geçmişin penceresinden bugünün dünyasına bakıyor; kalıcı ve sarsılmaz bir adaletin ancak kültürünü besleyen, büyüten ve paylaşan toplumlarla var olabileceğini şu dizelerle dile getiriyoruz:

"Kültür odur ki, medeniyet kurabilenindir. Kültür, ölümü öldürüp ayakta durabilenindir."

Müzik: Güldiyar Tanrıdağlı

Libretto: Prof. Dr. İskender Pala

Orkestra Şefi: İbrahim Yazıcı

Sahneye Koyan: Caner Akın

Dekor ve Görsel Tasarımı: Efter Tunç

Kostüm Tasarımı: Olcay Engin Kaymaz

Işık Tasarımı: Cem Yılmazer

Video Tasarımı: Aisha Hajiyeva

Koro Şefi: Anıl Aydın

Koreograf: Berk Sarıbay