Insan Olmaya Geldim - Antropoloji Buluşmaları “De Te Fabula Narratur!” (Anlatılan Senin Hikâyendir)

İnsan Olmaya Geldim - Antropoloji Buluşmaları Eğitimi

İnsan olmaya geldim
-Antropoloji buluşmaları- “De te fabula narratur!” (Anlatılan senin hikâyendir)
Prof. Dr. Tayfun Atay, Dr. Ercan Kesal

Sebep ve Maksat

Küresel eşitsizlik ve yoksulluk ile gezegenimizi tehdit eden ekolojik felaket, beraberinde getirdiği antihümanizm ve mizantropiyle (insan sevmezlik) insanın dünyayı cennete çevirebileceği beklentisine alaycı bir tavırla yaklaşıyor; bir "tür" olarak İnsan'a duyulan inanç kalmamış gibi duruyor. Oysa insanın ne olduğu kadar ne olabileceği de açıktır: Dünyaya anlam verebilen tek varlık insandır; yalnızca kendisi için değil, diğer varlıklar için de kararlı bir sorumluluk duygusu geliştirebilecek olanağa sahip tek tür insan türüdür. Antropoloji bilimi, insan türüne hem "biyolojik varlık" hem de "kültür üreten varlık" olarak yaklaşır. Buna göre İnsan, kendiliğinden her şeyi yapabilecek bir varlıkmış gibi tarihin başlangıç noktası değildir; umutsuz bir vaka olarak doğanın üzerine dayattığı bir kader de değildir. İnsan "kendini yaratmış" bir varlıktır. Bu nedenle antropolojiye göre insan, bu dünyanın felaketini hazırlamaya mutlak biçimde mahkûm bir varlık değildir. İnsan tamamlanmış bir varlık değil, sürekli oluş hâlinde bir varlıktır; değişken tarihin de ön koşulu budur. İnsan mümkündür ve imkân onun içindedir. Antropoloji bunu kavramak için gereklidir. Ayrıca yaklaşan ekolojik felaket ve küresel kapitalizmin yol açtığı toplumsal yıkım, doğa bilimleriyle sosyal bilimleri birbirine yaklaştırıyor. Doğa ile toplum arasındaki karmaşık, birlikte evrilen ilişkilerin bileşeni İnsan'dır; onun hem doğayla hem insanla kurduğu ikili ilişki, bugün İnsan'ı merkeze koyuyor. İnsanlık durumunu incelemek olarak tanımlanan antropolojinin işlevi, önemi ve değeri bu koşullarda kuşkusuz artıyor ve daha da artacak gibi görünüyor. Uzun vadeli bakan düşünürler, gelecekte toplum ve doğa bilimlerinin birbirini kapsayacağını, tek bir bilim hâline geleceğini öngörüyordu. Bu özgün varsayım neredeyse gerçekleşiyor gibi. İnsanı "biyo-kültürel" bir varlık olarak ele aldığı için en baştan beri tüm bilimlerle ilişki içinde olan, "bilimler arası bir bilim" olan antropoloji; biyoloji, kimya, fizik, coğrafya gibi doğa bilimleri ile tarih, sosyoloji, arkeoloji, psikoloji gibi sosyal bilimlerle birlikte, doğal ve toplumsal felaket belirtilerinin görüldüğü günümüz dünyasında "tek bilim" olma konusunda en güçlü adaydır. Belki de dünyanın pek çok yerinde olduğu gibi Türkiye'de de son yıllarda antropolojiye artan bir ilgi var; alanla ilgili telif ve çeviri kitaplarda gözle görülür bir artış rahatlıkla fark ediliyor. İnsana dair hiçbir konuya yabancı olmayan UrlaDam, mümkün bir varlık olan İnsan'ın imkânlarını görebilmen için seni önce onu tanımaya davet ediyor.